«(غیر)قابلِ ...» و «-(نا)پذیر»
بسیاری از صفتهایی را که به صورت «(غیر)قابل ...» بهکار میروند میتوان به کمک پسوند «ــ(نا)پذیر» بیان کرد. به طور مثال، میتوان بهجای صورت «(غیر)قابلتغییر» گفت «تغییر(نا)پذیر». در این صفتها، «قابل» به معنای «امکان یا قابلیت کار یا حالتی» است. به بیان دیگر، آنچه «(غیر)قابلتغییر» است امکان یا قابلیت تغییر برای آن وجود (نـ)دارد. صفتهایی را که به صورت «(غیر)قابل ...» بهکار میروند نمیتوان غلط دانست. اما صفتهایی را که با پسوند «ــ(نا)پذیر» به کار میروند باید بر این صفتها ترجیح داد. امتیاز سودمند و مهم «ــ(نا)پذیر» بر «(غیر)قابل» کوتاهی مقولهٔ اسمی حاصل از آن است. به عبارت دیگر، برای تبدیل صفت «تغییر(نا)پذیر» به اسم، کافی است به انتهای آن پسوند اسمساز «–ی» را افزود: «تغییر(نا)پذیری». اما برای تبدیل صورت «(غیر)قابلتغییر» به اسم، باید مصدر «بودن» را به آن افزود: «(غیر)قابلتغییربودن». البته، باید توجه داشت که همهٔ صفتهایی را که به صورت «قابل ...» بهکار میروند نمیتوان با پسوند «ــپذیر» بیان کرد. به تعبیر دیگر، صفتهای نظیر «قابلاعتماد»، «قابلاعتنا»، «قابلذکر» و «قابلملاحظه» را، که در آنها «قابل» به معنای «شایسته، درخور، مناسب» است، نمیتوان با پسوند «ــپذیر» بیان کرد.
مثال غیرقابل بخشش= بخشش ناپذیر
نفوذ ناپذیر
وصف ناپذیر
قهر ناپذیر
انعکاس ناپذیر
پند ناپذیر
صورت ناپذیر
فرمان ناپذیر
خستگی ناپذیر
نفوذ ناپذیر
وصف ناپذیر
قهر ناپذیر
انعکاس ناپذیر
پند ناپذیر
صورت ناپذیر
فرمان ناپذیر
خستگی ناپذیر
